Цифрлық шежіре · 1912 — 2026
Тұлға мен қала тарихы бір кеңістікте: 3D модельдер, жылдар бойынша өсетін қала картасы, «кеше мен бүгін» салыстыруы және құжатпен тексерілген деректер.
Карточка көпшілікке арналған дереккөздер негізінде цифрлық түрде құрастырылды.
Алматыда туып, Алматыда өмірден озған тау-кен инженері, академик. 1960–1986 жылдары (1962–1964 жылдардағы үзілісті қоспағанда) Қазақстанды басқарды. Осы жылдары Алма-Ата миллион тұрғыны бар ірі қалаға айналды.
Сейсмикалық аймақта 26 қабатты «Қазақстан» қонақүйі мен 372 метрлік телемұнара тұрғызылды.
Медеу бөгеті 1973 жылғы алапат селден қаланы қорғап қалды.
Республика сарайы, Медеу мұз айдыны, цирк, «Арасан» мен Республика алаңы осы жылдары салынды.
Халық 456 мыңнан (1959) 1,07 миллионға (1989) дейін өсті.
12 негізгі оқиға. Төмен айналдырыңыз.
OpenStreetMap деректерінен салынған Алматы: 32 мыңнан астам нақты ғимарат (биіктігі қабат санынан алынған), көшелер, өзендер, саябақтар және метро. Жылды сырғытыңыз немесе ▶ басыңыз: Қонаев дәуірінде салынған нысандар алтынмен жанады, ал әлі салынбағандары картадан жоғалады. Алтын сызық — Қонаев көшесі.
Карта деректері: © OpenStreetMap қатысушылары, ODbL лицензиясы. Қабат саны белгісіз ғимараттардың биіктігі шамамен алынған, биіктіктер 1,5 есе үлкейтілген. Оңтүстіктегі таулар — көркемдік бейне. Тышқанмен айналдырып, дөңгелекпен жақындатыңыз.
Нақты фотолар: сол жақта — кеңестік кезең, оң жақта — бүгін. Ортадағы тұтқаны жылжытыңыз. «3D модель» батырмасы сол ғимараттың фото бойынша жасалған моделін ашады.
Барлық суреттер Wikimedia Commons-тан алынды және еркін лицензиямен таралады. Әр суреттің авторы, лицензиясы мен түпнұсқа беті көрсетілген. Суретті басып, үлкейтіп көріңіз; «3D-мен беттестіру» батырмасы фотоны 3D модельмен қабаттастырады.
Ресми санақ жылдары · алтын аймақ — Қонаев басшылық еткен кезең
Нысанның белгілі бір басшының кезеңінде салынуы мен оның тікелей сол тұлғаның бастамасымен жүзеге асуы бірдей ұғым емес. Әр тұжырымды ашып, дәлелдерін қараңыз.
Музей екі кешеннен тұрады: Көктем-3 шағын ауданындағы экспозиция және Қонаев 24 жыл тұрған мемориалдық пәтер. 2022 жылы, 110 жылдық мерейтойға орай, экспозиция қайта жасалып, көп бөлігі интерактивті форматқа көшті.
Үш экспозициялық зал: балалық шақ пен студенттік жылдар, еңбек жолының басталуы және мемлекеттік қызмет.
Қонаев 24 жыл тұрған пәтер 2012 жылы, 100 жылдық мерейтойға орай, мемориалдық музей ретінде ашылды.
Бұрынғы Үкімет үйінде Қонаевтың кабинеті сақталған. 2025 жылғы 11 қаңтардағы өрт кезінде кабинет ғимараттың басқа бөлігінде болғандықтан зардап шекпеген.
Жұмыс уақыты (дереккөздер бойынша): сейсенбі–жексенбі 10:00–19:00, дүйсенбі — санитарлық күн. Барар алдында музейден нақтылаңыз.
Жоба авторы музейдің «Алма-Ата 1964–1986» экспозициясымен және Қонаевтың қызмет жолына арналған стендтермен танысты. Стендтердегі деректер сайттағы мәліметтермен салыстырылды.
«…Балдәурен балалық шағым, қайран жастық дәуренім өткен осынау әсем қала мен үшін оттай ыстық».Д.А. Қонаев, «Ақиқаттан аттауға болмайды», 12-бет · музей экспозициясынан
Фото: жоба авторы, Д.А. Қонаев музейі, Алматы.
Сайттағы деректерді қаншалықты есте сақтадыңыз? Содан кейін өз байқауларыңызды дәптерге жазыңыз: жазбалар осы браузерде сақталады.
Мақсат — Д. Қонаевтың Алматының дамуындағы рөлін тарихи деректер негізінде зерттеп, нәтижесін оқушыларға түсінікті интерактивті цифрлық шежіреге айналдыру.
Кезеңдерді анықтау, ғылыми еңбектер, мұрағат құжаттары, музей материалдары мен жарияланымдарды жинақтау.
Дереккөздерді салыстыру, «кезеңінде салынды» мен «тікелей бастамасымен» дегенді ажырату.
Уақыт сызығы, жылдар бойынша өсетін 3D карта, ғимараттардың «кеше / бүгін» модельдері.
Оқушыларға таныстыру, викторина мен дәптер арқылы пікір жинап, өнімді жетілдіру.
Қорытынды
Сайтты телефоннан ашу үшін QR-кодты сканерлеңіз. Назарларыңызға рақмет!
Орындаған: Абибулла Айсара Жанабайқызы
Ғылыми жетекшісі: Ауылбай Нұржан
Шоқан Уалиханов атындағы №12 мамандандырылған лицей, Алматы